کنفرانس بین المللی فناوری و مدیریت انرژی

صفحه اصلی / هشتمین کنفرانس بین المللی فناوری و مدیریت انرژی

ارزیابی تحلیلی مفاهیم سنجش تاب‌آوری زیرساخت‌های حیاتی با هدف کاربرد در تاب‌آوری زیرساخت‌های حوزه انرژی

نویسندگان :

حبیب‌اله رؤفی¹ فرهاد حق‌جو²

1- دانشگاه شهید بهشتی 2- دانشگاه شهید بهشتی

کلمات کلیدی :

تاب‌آوری،زیرساخت حیاتی،شاخص،فاجعه طبیعی

چکیده :

زیرساخت‌های حیاتی، آن دسته از دارایی‌های پایه‌ای ارائه‌دهنده خدمات به جامعه هستند که هرگونه آسیب جدی به آنها می‌تواند تبعات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی مخربی برای جامعه داشته باشد، و زیرساخت انرژی (مانند شبکه‌های برق‌رسانی و گازرسانی) نیز یکی از همین زیرساخت‌ها است. تاب‌آوری یک سیستم زیرساخت حیاتی در برابر فجایع طبیعی، به صورت کاهش اندازه و مدت انحراف از سطوح عملکردی مطلوب سیستم تعریف و توسط ابزاری ریاضی با عنوان شاخص تاب‌آوری سنجیده می‌شود. در این مقاله، بر مبنای بررسی بسیار گسترده‌ای که در ادبیات تاب‌آوری زیرساخت‌های حیاتی انجام شده است، پس از معرفی و نقد پراستنادترین چارچوب مفهومی موجود در زمینه دسته‌بندی شاخص‌های تاب‌آوری زیرساخت حیاتی، یک چارچوب مفهومی جدید و عمومی ارائه می‌شود. سپس، به‌منظور اعتبارسنجی چارچوب مفهومی پیشنهادی، شاخص‌های شناسایی‌شده در ادبیات موضوع به شکلی منظم به گروه‌های مختلف چارچوب تخصیص داده می‌شوند. این امر جامعیت چارچوب پیشنهادی و توانایی آن در پوشش دادن انواع مختلف شاخص‌ها را نشان می‌دهد. این چارچوب، با فراهم کردن دیدی عمیق از انواع مختلف شاخص‌های تاب‌آوری زیرساخت‌های حیاتی (که شامل زیرساخت انرژی نیز می‌شود)، می‌تواند برای ارائه شاخص تاب‌آوری جدید یا انتخاب شاخص تاب‌آوری مناسب برای ارزیابی تاب‌آوری یک زیرساخت حیاتی خاص در برابر فجایع طبیعی به کار رود.